Kiedy mówimy „Zwariować można!”, to metaforycznie odnosimy się do poczucia, że gdy dzieje się coś emocjonalnie trudnego, ma to istotny negatywny wpływ na nasze funkcjonowanie. Z kolei jeśli mielibyśmy powiedzieć, co to znaczy „zwariować”, to zapewne większość z nas opisywałaby stan, w którym osoba traci kontakt z rzeczywistością – widzi i słyszy rzeczy, których nie widzą i nie słyszą inni i wierzy w rzeczy, które nie są prawdą – taki stan fachowo określa się mianem „psychozy”.
Te potoczne sformułowania i intuicje okazują się niezwykle trafnie odzwierciedlać rzeczywistość – otóż badania naukowe dowodzą, że przewlekłe doświadczanie traumatycznych zdarzeń (zwłaszcza na wczesnych etapach życia) wiąże się z ryzykiem rozwinięcia objawów psychozy w późniejszym życiu tak, jak… palenie papierosów wiąże się z ryzykiem zachorowania na raka płuc!
A zatem – faktycznie, bardzo trudne emocjonalnie doświadczenia prowadzą do zwiększonego ryzyka rozwinięcia objawów psychozy. Oznacza to, że u podłoża tak poważnych trudności, do jakich należy doświadczenie psychozy leżą… rozwiązywalne emocjonalne trudności. O tym, a także o tym, jaką rolę w takich okolicznościach mogą odegrać osoby bliskie, jest właśnie ten odcinek.
Do poczytania:
- Benning, T. B. (2025). An integral conceptualization of psychosis. Psychosis, 1–16. https://doi.org/10.1080/17522439.2025.2574920
- Bentall RP, Wickham S, Shevlin M, Varese F. Do specific early-life adversities lead to specific symptoms of psychosis? A study from the 2007 the Adult Psychiatric Morbidity Survey. Schizophr Bull. 2012 Jun;38(4):734-40. doi: 10.1093/schbul/sbs049. Epub 2012 Apr 10. PMID: 22496540; PMCID: PMC3406525.
- Hamzai, H. V., Woolridge, S. M., & Best, M. W. (2025). Trifactor model of recovery in psychosis. Psychosis, 1–7. https://doi.org/10.1080/17522439.2025.2568822
- Hardy A, Keen N, van den Berg D, Varese F, Longden E, Ward T, Brand RM. Trauma therapies for psychosis: A state-of-the-art review. Psychol Psychother. 2024 Mar;97(1):74-90. doi: 10.1111/papt.12499. Epub 2023 Oct 5. PMID: 37795877.
